The Jewel - Opgesloten

Let’s read about sex | Seksualiteit in het Young Adult genre

Hoewel vooral het New Adult genre bekend staat als ‘boeken over seks’ – wat overigens totaal niet de juiste bewoording is, maar dat terzijde – komt seksualiteit ook zeker ter sprake binnen Young Adult verhalen. Vanwege de jongere doelgroep is dit vaak een wat kuisere versie, maar het onderwerp helemaal negeren gebeurt zelden. Ik ben niet preuts en vind het geen enkel probleem om over seks te lezen, maar ik vind het echter wel problematisch dat seks vaak heel eenzijdig wordt beschreven. Alsof er geen middenweg bestaat tussen sletten en maagden en alsof voorbehoedsmiddelen niet bestaan.

XVI

De stereotiepe maagd

Begrijp me niet verkeerd: ik vind het ontzettend mooi als mensen zichzelf bewaren voor de ware en ik wil jonge meiden helemaal niet aansporen om zo snel mogelijk uit de kleren te gaan. Ik vind het alleen behoorlijk verontrustend dat er in Young Adult literatuur vaak geen middenweg lijkt te zijn tussen een preutse maagd – al dan niet uit geloofsovertuiging – en een slet. Hoe vaak zien we niet een hoofdpersonage dat absoluut geen behoefte heeft aan seks (totaal geen probleem!) met een beste vriendin die met de ene na de andere man het bed in duikt. Zo las ik onlangs Eve & Adam, waarin de moeder van het hoofdpersonage zelfs naar de beste vriendin van haar dochter verwijst als ‘dronken slet’. En ook in XVI van Julia Karr zijn slechts twee soorten zestienjarige meisjes: enorme slettenbakken met korte rokjes die met iedereen het bed in duiken of preutse maagden die de andere kant op kijken als een jongen maar naar ze glimlacht. Ons hoofdpersonage Nina valt onder de tweede categorie, maar – wat misschien nog het ergste is – ze voelt zich enorm veel beter dan haar beste vriendin omdat die er wel voor kiest seksuele contacten aan te gaan. De ontzettend arrogante Nina verandert echter als een blad aan een boom als er opeens een mysterieuze jongen ten tonele verschijnt. Ze gaat van ‘ik ga never nooit van mijn leven seks hebben’ naar ‘omg hij is zo cute en sexy’ in slechts een aantal pagina’s. Over hypocriet gesproken.

Ook in All These Things I’ve Done is dergelijke slut-shaming aan de orde van de dag. Anya, het hoofdpersonage, kiest ervoor om maagd te blijven tot het huwelijk – een prima beslissing natuurlijk – maar het stoort me enorm dat ze meisjes die wel seks hebben of zelfs maar met jongens dansen in een discotheek veroordeelt tot sluts. Hetzelfde geldt voor Tenley uit Eerste Leven van Gena Showalter. Ze kiest er bewust voor om seks te bewaren tot haar zogenaamde Tweede Leven en ook hier krijgen we te maken met een personage dat zich beter voelt dan de anderen. En daar zit het probleem.

Door zo te hameren op ‘het wachten op de ware’ – wat an sich natuurlijk een prima idee is – en het zijn van een slet er zwart-wit tegenover te zetten, preken heel veel Young Adult boeken om onthouding van seks. Ik vind dit heel spijtig, want ik denk juist dat dit genre boeken jongeren een heleboel kan leren, zonder belerend te zijn of te klinken als een verschrikkelijke biologieleerkracht.

Eerste leven - Gena Showalter

Gebruik een condoom

Als we het toch hebben over de manier waarop Young Adult boeken de beeldvorming rond seks en seksualiteit van vele jongens en meiden beïnvloeden, kan ik niet anders dan opmerken dat voorbehoedsmiddelen nauwelijks voorkomen in boeken. Wanneer het hoofdpersonage besluit de stap te zetten en seks te hebben, komt er bijna nooit een condoom (of pil, of spiraaltje, …) aan te pas. En dat is spijtig, want dan kan je meisjes nog zo goed aanpraten te wachten op de ware, zonder condoom kan je het slachtoffer worden van SOA’s of zelfs ongepland zwanger worden. Dat lijkt me niet echt de bedoeling.

In Duizend stukjes van jou heb ik me bijvoorbeeld enorm gestoord aan de seksscène. Niet omdat de personages seks hebben met elkaar, maar omdat ze totaal niet nadenken over de gevolgen. Van een mogelijke zwangerschap tot de gevolgen in relatie tot hun positie in de maatschappij; ik vind dit echt een ondoordachte keuze waardoor mijn respect voor het hoofdpersonage een klein beetje afnam.

Duizend Stukjes van Jou

Een nog duidelijker voorbeeld van het gebrek aan voorbehoedsmiddelen zien we in  The Jewel.  Terwijl de dame in kwestie heel goed weet dat haar lover al behoorlijk wat wisselende seksuele contacten heeft gehad, komt het geen moment in haar op om zichzelf te beschermen tegen eventuele SOA’s. Ik vind het geen enkel probleem dat hij al meer ervaren is en zij blijkbaar ook niet, maar had hij er haar met al zijn wijsheid niet even op kunnen wijzen dat er condooms bestaan met een reden?!

De afgelopen jaren heb ik overigens heel wat (science fiction) boeken gelezen waarin het (ongeveer) zestienjarige personage zwanger wordt na een keertje seks te hebben gehad – wegens spoiler gevaar ga ik hierbij geen titels noemen. Natuurlijk wordt deze zwangerschap en de baby dan onderdeel van het plot, maar in mijn opinie pleit dit nog altijd voor onthouding. De boodschap lijkt te zijn: doe niet aan seks, want dan krijg je een baby.

Er zijn natuurlijk ook voorbeelden van boeken waarin er wel condooms aan te pas komen (hoera!). Bijvoorbeeld in The Treatment van Suzanne Young: op een keer moeten de personages heel snel op de vlucht slaan en zijn ze de condooms op hun vorige schuilplaats vergeten. Hierdoor moeten ze een volwassen gesprek aanknopen en besluiten dat ze geen seks zullen hebben tot ze een nieuwe voorraad condooms hebben ingeslagen. Niet alleen gebruiken ze voorbehoedsmiddelen – het onderwerp wordt zelfs bespreekbaar gemaakt. Het kan dus wel!

Seks is leuk: een positieve boodschap

Het is hoog tijd dat Young Adult schrijfsters en schrijvers onder hun steen vandaan komen: ook in deze doelgroep zijn er al mensen seksueel actief. Natuurlijk geldt dit niet voor iedereen, maar vroeg of laat zullen de meesten van hen hiermee in contact komen. En wil je ze dan de toekomst insturen met de overtuiging dat ze beter geen seks moeten hebben (want óf je krijgt een baby óf je bent een slet) of wil je jonge vrouwen en jonge mannen laten weten dat seks iets leuks en iets moois is. Dat je, als je er klaar voor bent, mag genieten en mag experimenteren. Wil je je lezers met zelfvertrouwen de wijde wereld in sturen of wil je blijven vasthouden aan ouderwetse vooroordelen en slut-shaming?

Advertenties

17 gedachtes over “Let’s read about sex | Seksualiteit in het Young Adult genre

  1. Audrey zegt:

    Ik vind dit echt een heel mooi artikel Marcia! Meestal denk ik er zelf niet heel erg bij na, maar ik hou ook niet echt van het principe of je doet aan onthouding of je krijgt een baby of je bent een slet. Tegenwoordig en vooral in fantasy en sciencefiction heb je dat nog. In comtemporary begint dat al te veranderen…

  2. Gaia zegt:

    Wat een goed artikel! Het is waar dat er in sommige boeken nauwelijks gesproken wordt over voorbehoedsmiddelen en dat het soms maagd vs. slet is, alsof er geen middenweg is. Ik laat niet vaak een commentaar achter, maar wilde toch even zeggen dat ik het een erg mooi artikel vond en dat ik je blog leuk vind.

  3. Roos zegt:

    Goed artikel! Het is belangrijk om bezig te zijn met zulke onderliggende boodschappen in boeken, vooral als de doelgroep daar niet zo mee bezig is.
    Het is ook interessant om te bedenken dat veel YA boeken uit Amerika komen. De cultuur die daar heerst rondom seksuele voorlichting en seks tussen jongeren is heel anders dan in Nederland. Seksuele voorlichting is niet overal goed geregeld en ideeën daarover worden erg beïnvloed door het daar dominante christelijke geloof.

    • Marcia zegt:

      Je hebt inderdaad gelijk dat de Amerikaanse normen en waarden heel hard naar voren komen in vertaalde boeken. Misschien moet ik eens beter op de boeken van eigen bodem gaan letten, op het gebied van seksualiteit dan ;)

  4. Karlijn zegt:

    Interessante blog! Vooral bij sciencefiction en dystopie valt bij het gebrek aan voorbehoedsmiddelen op (bestaan er geen condooms meer in de toekomst? Zijn soa’s uitgeroeid? We zullen het niet weten als personages er geen woord over zeggen). Daar kan ik nog enigszins mee leven, maar aan de schadelijke stereotypes van “slet” en “maagd” kan ik me ontzettend ergeren in een boek.

  5. Annemieke zegt:

    Mooi stuk. Het klopt inderdaad dat het soms echt twee uiterste zijn. Zo ook de vrouwelijke personage de maagd en de love interest die het met jan en allemaal doet. Vaak wordt zo ook het stempel gedrukt dat het voor mannen okay is en voor vrouwen niet. Ook heel jammer. Er is inderdaad een middenweg. En voorbehoedsmiddelen zijn inderdaad ook belangrijk om het over te hebben.

  6. readinge zegt:

    Dit artikel ❤️❤️❤️❤️❤️

    Marcia, je slaat de spijker op zn kop. Slutshaming is iets waar ik me ontzettend aan erger. Seks is, mits het veilig en gewillig gebeurd, iets fijns. Mensen zouden er niet op moeten worden beoordeeld omdat ze van een avontuurtje houden. Net zo goed dat mensen die zich bewaren voor de ware hier ook niet over beoordeeld mogen worden. Wat mensen doen met hun eigen lichaam, is hun eigen keuze.

    De naïviteit omtrent seks in YA vind ik ook zorgelijk. Inderdaad, gebruik voorbehoedmiddelen. Dat hoeft niet eens zo heel uitgebreid beschreven te worden. Al is er maar één zin waarin er beschreven wordt dat er een condoom gebruikt wordt. YA boeken hebben een jong publiek, en zij zouden zo kunnen beseffen dat het gebruik van voorbehoedmiddelen helemaal niet gek is.

  7. zwartraafje zegt:

    Geweldig stuk Marcia én jammer genoeg geen woord van gelogen of overdreven. Sinds de Oh My Bookathon heb ik nog maar een vijftal bladzijden gelezen en op de derde of vierde was er al sprake van een vriendin die non-stop nieuwe vriendjes heeft terwijl het hoofdpersonage er eigenlijk niet mee bezig is. Ok, het leven bestaat uit contrasten. Daar ben ik het helemaal mee eens. Dat betekent echter niet dat één van beide zijden als positief en de ander als negatief moet omschreven worden en jammer genoeg is dat vaak wel het geval in boeken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s